«Το μοντέλο της κοινωνικής στέγασης που προτείνουμε εδώ στη Θεσσαλονίκη, με τη συμμετοχή πολλαπλών τοπικών δρώντων, περιλαμβάνει τη σύσταση και λειτουργία ενός Γραφείου Κοινωνικής Στέγασης από έναν μη κερδοσκοπικό φορέα μητροπολιτικής εμβέλειας, όπως είναι η ΜΑΘ ΑΕ ΑΟΤΑ, και την αξιοποίηση του κενού κτιριακού αποθέματος. Αυτό το μοντέλο εξασφαλίζει την ενεργή συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε ένα ζήτημα με πολλές τοπικές ιδιαιτερότητες και ποικίλες τοπικές ανάγκες». Με αυτές τις προτάσεις αναφέρθηκε στην κοινωνική στέγαση στο θεματικό τραπέζι «Πολιτική κοινωνικής στέγασης & πολυεπίπεδη διακυβέρνηση – Ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης» ο Δήμαρχος Αμπελοκήπων-Μενεμένης και Πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος Λάζαρος Κυρίζογλου το πρωί της Παρασκευής 17/10. Το θεματικό τραπέζι πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του επιστημονικού συμποσίου για την κατοικία που διοργανώθηκε από το Δήμο Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ., την Αναπτυξιακή Μείζονος Αστικής Θεσσαλονίκης ΑΕ ΑΟΤΑ και με την υποστήριξη της Αυστριακής Πρεσβείας και του Επίτιμου Προξενείου της Αυστρίας στη Θεσσαλονίκη. Ακολουθεί η ομιλία του κ. Κυρίζογλου.
«Θέλω καταρχάς να χαιρετίσω θερμά τη διοργάνωση αυτού του σημαντικού συμποσίου με θέμα «Νέα Κοινωνική Κατοικία: Το Μέλλον της Αστικής Ζωής». Η πρωτοβουλία αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο όπου η στεγαστική κρίση απαιτεί συλλογική σκέψη και δράση. Εύχομαι το πρόγραμμα της ημέρας να αποδειχθεί εποικοδομητικό και να μας προσφέρει πολύτιμες γνώσεις. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η παρουσίαση του μοντέλου της Βιέννης, το οποίο αποτελεί διεθνές παράδειγμα ορθής πρακτικής στην κοινωνική στέγαση. Η μελέτη και η προσαρμογή των παρεμβάσεων που έχουν υλοποιηθεί εκεί μπορεί να προσφέρει πολύτιμα διδάγματα για την Τοπική Αυτοδιοίκηση και να μας καθοδηγήσει στην ανάπτυξη αποτελεσματικών λύσεων που ανταποκρίνονται στις δικές μας τοπικές ανάγκες και ιδιαιτερότητες.
Η έλλειψη οικονομικά προσιτής κατοικίας έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια σε μείζον κοινωνικό ζήτημα στην πόλη μας, αλλά και σε άλλους αστικούς Δήμους της χώρας και όλης της Ευρώπης. Η διάσταση του προβλήματος είναι τόσο μεγάλη που πλέον μιλάμε για στεγαστική κρίση.
Τα στοιχεία σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης δείχνουν ότι η έλλειψη οικονομικά προσιτής στέγασης είναι συστημική και διαρθρωτική, με τα ενοίκια και τις τιμές να ξεπερνούν τα εισοδήματα σε όλη την Ευρώπη. Το 8,8% των νοικοκυριών της Ε.Ε. δαπανά πάνω από 40% του εισοδήματός του για στέγαση, ενώ σχεδόν 900.000 άνθρωποι είναι άστεγοι. Για αυτό ακριβώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ορίσει έναν Επίτροπο με ευθύνη τη στέγαση και έχει δρομολογήσει ένα πανευρωπαϊκό πλάνο οικονομικά προσιτής κατοικίας. Από τους βασικούς φορείς στην εφαρμογή ορθών πολιτικών στέγασης είναι η Τοπική Αυτοδιοίκηση, κάτι που αναδεικνύεται και στο επίπεδο των ευρωπαϊκών συζητήσεων.
Η διάσταση της κρίσης και η επίπτωσή της στην Ελλάδα είναι ιδιαίτερα έντονες. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, οι τιμές κατοικιών αυξήθηκαν κατά 13,9% το 2023 και κατά 8,7% το 2024, ενώ το διαθέσιμο εισόδημα αυξήθηκε μόλις κατά 8,1% και 5,6% αντίστοιχα. Ένα τεράστιο ποσοστό του γενικού πληθυσμού πληρώνει υπερβολικά για τα στεγαστικά κόστη, 35,7%. Αν αναλογιστούμε ότι η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα χωρίς μηχανισμούς παραγωγής και διάθεσης κοινωνικής κατοικίας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, καταλαβαίνουμε τη δύσκολη συγκυρία στην οποία βρισκόμαστε.
Αυτό μας θέτει όλους προ των ευθυνών μας! Όχι μόνο πρέπει να στρέψουμε χρηματοδοτικούς πόρους στο πεδίο της κοινωνικής στέγασης, αλλά όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης της χώρας οφείλουμε να σκύψουμε πάνω στο πρόβλημα και να επεξεργαστούμε και να προτείνουμε λύσεις!
Το μοντέλο της κοινωνικής στέγασης που προτείνουμε εδώ στη Θεσσαλονίκη, με τη συμμετοχή πολλαπλών τοπικών δρώντων, περιλαμβάνει τη σύσταση και λειτουργία ενός Γραφείου Κοινωνικής Στέγασης από έναν μη κερδοσκοπικό φορέα μητροπολιτικής εμβέλειας, όπως είναι η ΜΑΘ ΑΕ ΑΟΤΑ, και την αξιοποίηση του κενού κτιριακού αποθέματος. Αυτό το μοντέλο εξασφαλίζει την ενεργή συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε ένα ζήτημα με πολλές τοπικές ιδιαιτερότητες και ποικίλες τοπικές ανάγκες.
Αυτό το μοντέλο θα μπορούσε επίσης να συμβάλει και στην αξιοποίηση από τους ΟΤΑ του κτιριακού αποθέματος που παραμένει χωρίς δήλωση από φυσικά ή νομικά πρόσωπα στο κτηματολόγιο και, βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, οι συγκεκριμένες εκτάσεις και ακίνητα περιέρχονται αυτομάτως στην κυριότητα του Ελληνικού Δημοσίου. Αυτό αποτελεί πάγιο αίτημα της ΚΕΔΕ ήδη από το 2021.
Αυτό το μοντέλο στηρίζουμε και ως Δήμος Αμπελοκήπων Μενεμένης και γι’ αυτό άλλωστε έχουμε ήδη διαθέσει αναξιοποίητα ακίνητα του Δήμου μας στη ΜΑΘ ΑΕ ΑΟΤΑ, για να τα μετατρέψει σε κοινωνικές κατοικίες!
Και αυτό το μοντέλο διεκδικούμε να ενσωματωθεί στην Εθνική Στρατηγική για τη Στέγαση, για να διασφαλίσουμε ως Τοπική Αυτοδιοίκηση ότι η αξιοπρεπής στέγαση θα παραμείνει ένα κοινωνικό δικαίωμα για όλους τους συμπολίτες μας και η Τοπική Αυτοδιοίκηση θα έχει ενεργό ρόλο στην αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.»